Foto: Photonews
Junior Planckaert heeft in 'Chateau Planckaert' openhartig gezegd hoe zwaar de gevolgen van zijn motorongeval nog altijd wegen. Vier jaar na het ongeval blijft vooral zijn knie hem parten spelen. Intussen onderging hij al meerdere operaties, maar ook mentaal blijft de impact groot. Vooral de voortdurende onzekerheid blijkt bijzonder moeilijk om mee om te gaan.
“Ik zit voortdurend met die knie in mijn gedachten. Er is één ding, en dat is die knie. Ik kan niet genieten van iets anders”, vertelt Junior Planckaert. “Dat gevoel zit daar en het moment dat ik hetzelfde voel als ervoor, dan begin daar volledig in mee te gaan.
“Dan begin ik te denken: gaat het wel goed komen? Wat kan ik ertegen doen? Moet ik de dokter contacteren? Moet ik iets anders doen? Ga ik weer geopereerd moeten worden? Wat ga ik nu weer niet kunnen doen? Wat ga ik nu weer missen? Dan begint dat zich allemaal weer af te spelen. Ik kan die gedachten niet afzetten!”
Veel mensen herkennen die voortdurende onzekerheidExperts zeggen dat langdurige blessures vaak niet alleen fysiek zwaar zijn, maar ook mentaal een enorme impact kunnen hebben. Zeker wanneer iemand jarenlang geconfronteerd wordt met pijn, operaties en onzekerheid over herstel, kan dat het dagelijkse leven volledig gaan beheersen.
Wat Junior Planckaert beschrijft, herkennen volgens specialisten veel mensen met chronische pijn of blijvende letsels. Hun gedachten draaien voortdurend rond hun lichaam en mogelijke problemen.
Vragen zoals “gaat het ooit nog normaal worden?”, “moet ik opnieuw geopereerd worden?” of “wat als het erger wordt?” blijven dan constant aanwezig in het hoofd. Dat voortdurende piekeren kan bijzonder vermoeiend worden, zeker wanneer iemand al meerdere medische ingrepen achter de rug heeft.
Onzekerheid weegt vaak zwaarder dan de pijn zelfVolgens experts is het niet altijd de fysieke pijn die het zwaarst doorweegt, maar vooral de onzekerheid. Wanneer iemand niet weet of volledig herstel nog mogelijk is, hoeveel beperkingen zullen blijven of wanneer verbetering komt, kan dat mentaal bijzonder zwaar worden.
Veel mensen raken daardoor voortdurend alert voor signalen van hun lichaam. Een kleine pijnscheut of een vreemd gevoel kan meteen paniek, stress of nieuwe doemscenario’s oproepen.
Bij jonge actieve mensen speelt bovendien vaak het gevoel mee dat ze vrijheid verliezen. Dingen die vroeger vanzelfsprekend waren, voelen plots onzeker of onmogelijk aan.
Dat kan leiden tot frustratie, machteloosheid, angst of sombere gevoelens, zeker wanneer iemand hobby’s, werk of sociale activiteiten moet missen door een blessure.
“Je hoofd blijft constant bezig”Wat Junior beschrijft, namelijk dat hij zijn gedachten “niet kan afzetten”, komt volgens specialisten vaak voor bij mensen die langdurig met medische problemen kampen.
Wanneer het lichaam maanden of zelfs jaren een bron van stress wordt, blijft het brein voortdurend bezig met mogelijke risico’s of nieuwe problemen. Daardoor kunnen ook slaap, ontspanning en levenskwaliteit onder druk komen te staan.
Daarom dat herstel vaak niet alleen lichamelijk is. Ook mentale begeleiding en leren omgaan met onzekerheid spelen volgens artsen en kinesisten een belangrijke rol tijdens langdurige revalidatie.
Mensen met langdurige pijnklachten wordt aangeraden om niet alles alleen te proberen dragen. Veel mensen willen sterk blijven en lossen problemen liefst zelf op, maar mentale ondersteuning kan wel degelijk helpen.
Dat kan bijvoorbeeld via gesprekken met een psycholoog, pijnbegeleiding, revalidatiecoaching of contact met lotgenoten die gelijkaardige ervaringen hebben meegemaakt. Vooral leren omgaan met onzekerheid blijkt voor veel patiënten een belangrijke stap.
Opnieuw vertrouwen krijgen in het lichaamNa zware blessures of meerdere operaties raken mensen soms hyperalert voor elk signaal van hun lichaam. Daardoor kan elke pijnscheut meteen angst oproepen en wordt ontspannen moeilijker.
Therapeuten proberen mensen daarom vaak stap voor stap opnieuw vertrouwen te laten opbouwen in hun lichaam, zonder meteen in paniek te schieten bij kleine signalen of mindere dagen.
Ook proberen psychologen mensen te helpen om minder voortdurend vooruit te denken naar mogelijke nieuwe operaties of beperkingen.
Kleine doelen kunnen helpenBij langdurig herstel kan het mentaal zwaar worden wanneer iemand alleen nog focust op wat niet meer lukt. Daarom raden revalidatiespecialisten vaak aan om kleine haalbare doelen te stellen en vooruitgang zichtbaar te maken.
Actief blijven binnen de mogelijkheden en dagelijkse structuur behouden kunnen helpen om opnieuw meer controlegevoel te krijgen.
Daarnaast benadrukken ze dat ook rust in het hoofd belangrijk blijft. Mensen met chronische pijn staan vaak voortdurend “aan”, waardoor stress en lichamelijke klachten elkaar kunnen versterken.
Sommige mensen hebben daarom baat bij ontspanningstechnieken, ademhalingsoefeningen, mindfulness, wandelen of rustige beweging zoals zwemmen of fietsen. Niet om de pijn zomaar “weg te denken”, maar wel om het lichaam minder constant in alarmmodus te houden.